Güncel Duyurular
İNTES FAALİYETLERİ
 
.
İnşaat Sektörü Raporu.

İNŞAAT SEKTÖRÜ

Ülkemiz gelişen, buna bağlı olarak ihtiyaçları artan bir ülke konumundadır. Diğer ülkelerde olduğu gibi, gelişimin ana eksenini ise kaçınılmaz olarak “inşaat” oluşturmaktadır. Barajlar, enerji üretim tesisleri, yollar, havaalanları, kentsel mekânlar, fabrikalar, hastaneler ve diğer tüm yaşamsal mekânlar ile o mekânları yaşanılır kılabilecek tüm altyapının ilk adımı “inşaat”la atılmaktadır. Geleceğe güvenle yürüme kararlılığında olan bir ülke, bu yürüyüşüne hiç şüphe yok ki “inşaat”la başlayacaktır.

 Sektöre girdi sağlayan ve faaliyetlerini bu sektördeki gelişmelere bağlı olarak devam ettiren diğer sektörlerin katkısı da dikkate alındığında inşaat sektörünün GSMH içindeki payının yaklaşık yüzde 30 seviyesinde olduğu görülmektedir.
 
İnşaat sektörü, kendisine bağlı 200 den fazla alt sektörün ürettiği mal ve hizmete talep yaratan konumunda olup, bu yaygın etki, sektörün “ekonominin lokomotifi” olma vasfının en temel göstergesidir.
 
İngiltere’de yapılan bir araştırmanın sonuçlarına göre, ortalama yeni bir evde 150 farklı meslek kolunu ilgilendiren 23.000 parça bulunmaktadır. Hiçbir ekonomik faaliyetin bu kadar çok doğrudan ya da dolaylı etki doğurma gücü olmadığı dikkate alındığında sektörün lokomotif gücünün, gelişmekte olan ülkeler için vazgeçilemez değeri daha açık olarak ortaya çıkmaktadır.
 
İnşaat sektörünün gelişmesinde hükümet politikalarının, uluslararası kredi kuruluşlarının, politika ve ekonomiyi etkileyen kararlarının doğrudan etkisi bulunmaktadır. Yatırım kararını veren ya da onu finanse eden otoritenin tercihi bu alanda faaliyette bulunan firmaları doğrudan etkilemektedir.
Yüksek oranlı - istikrarlı büyüme ve beraberinde istihdam yaratma ihtiyacı her zamankinden daha fazla olan Türkiye ekonomisi için, inşaat sektörünün önemi her zamankinden daha önemli hale gelmiştir.
   
 
MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER
 
İnşaat Sektörü Büyüme Hızı
 

 
GSMH GELİŞME HIZI (%)
İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN GELİŞME HIZI (%)
2004
9.4
14.1
2005
8.4
9.3
2006
6,9
18.5
2007
4,7
5,7
2008
0,7
-8,1
2009
-4,7
-16,3
I. ÇEYREK
-14,5
- 18,6
II. ÇEYREK
-7,7
- 21,1
III. ÇEYREK
-2,9
- 18,3
IV. ÇEYREK
6,0
-6,6
2010 I. Çeyrek
11,7
8,0

 
İnşaat sektörü 2001 krizinin ardından hızla küçüldü. Ancak 2002 yılından itibaren uygulanan istikrar programı ile toparlanma sürecine girdi. 2004 yılından itibaren sektör rekor oranda büyüme göstermiştir. 2006 yılında yüzde 18,5 büyüyen sektör, 2007 yılından itibaren durgunluk sürecine girmiştir.
 
2007 yılında konut talebindeki azalma, seçim dönemi ve ekonomik ve siyasi belirsizlikler durgunluk döneminde etkili olmuştur. 2006’daki yüksek performanslı büyümenin ardından sektör 2007 yılında yüzde 6,5 oranında büyüyebilmiştir.
 
2007 yılı Ağustos ayında ABD’deki mortgage krizi ile başlayan finansal kriz, 2008 yılı Eylül ayından itibaren global bir ekonomik krize dönüştü. Ülkemizde de 2007 yılında başlayan durgunluk 2008 yılında ekonomide çarkların tersine dönmesine yol açtı.
 
2009 yılında genel ekonomi küçülmeye devam etti. Son çeyrekte özel kesim tüketim harcamalarındaki 4,7’lik artış ve kamu kemsi tüketim harcamalarındaki 17,9’luk artış küçülmenin şiddetini azalttı.
 
Küresel krizinden etkilenen sektörlerin başından inşaat sektörü gelmiştir. 2008 yılını, inşaat sektörü yüzde 8,1 küçülme ile tamamlamıştır.  2009 yılına kriz beklentisi ile başlanılması inşaat sektörünü etkilemiştir. Özel sektör yatırımlarının durma noktasına gelmesi ile sektör ilk çeyrekte 18,6, ikinci çeyrekte 21,1, Üçüncü dönemde ise 18,3, dördüncü çeyrekte 6,6 oranında küçülmüştür. Böylece yıllık bazda 16,3 oranında küçülme görülmüştür.  
 
İnşaat sektörü de 2010 yılı ilk çeyreğinde genel ekonomideki büyümeye paralel bir büyüme göstermiştir. Geçtiğimiz sekiz çeyrek dönemde arka arkaya sektör yüksek oranlı küçülme göstermişti. 2009 yılı sonunda yüzde 16, 3 oranında küçülen sektörün 2010 ilk çeyreğinde gösterdiği yüzde 8 oranındaki büyüme performansı umut vericidir. Ancak, inşat sektörünün de reel anlamda yüksek büyüme gösterdiğini söylemek güç olacaktır. İnşaat sektörünün kendine has yapısı sektörde büyüme trendine hızlı  girmesini güçleştirmektedir.
 
2010 yılının ilk döneminde inşaat yüzde 8,0’lık büyümeye rağmen,  GSYİH rakamlar kriz öncesi performanslarından uzaktır.
 
         
İŞGÜCÜ VERİLERİ
 
 
  • İnşaat Sektörü İstihdamı
 
Ekonomik kriz etkilerini istihdama belirgin bir şekilde yansıtmıştır. İşsizlik oranı rekor düzeyde yükselmektedir.
 
2010 yılı Nisan döneminde istihdam edilenlerin sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre 1 milyon 803 bin kişi artarak, 22 milyon 501 bin kişiye yükselmiştir. Bu dönemde, tarım sektöründe çalışan sayısı 664 bin kişi, tarım dışı sektörlerde çalışan sayısı 1 milyon 139 bin kişi artmıştır.
 
2010 yılı Mart döneminde, Türkiye genelinde işgücüne katılma oranı, bir önceki yılın aynı dönemine göre 1,7 puanlık artışla % 48,2 olarak gerçekleşmiştir.
  
Yaptığı işten ötürü herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı olmadan çalışanların oranı, önceki yılın aynı dönemine göre 0,6 puanlık artışla % 43,3 olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde, geçen yılın aynı dönemine göre tarım sektöründe sosyal güvenlikten yoksun çalışanların oranı % 85,8’den % 85,1'e düşerken, tarım dışı sektörlerde % 29,2’den  % 29,4’e yükselmiştir.
 
Türkiye genelinde işsiz sayısı geçen yılın aynı dönemine göre 547 bin kişi azalarak 3 milyon 71 bin kişiye düşmüştür. İşsizlik oranı ise 2,9 puanlık azalış ile % 12 seviyesinde gerçekleşmiştir. Kentsel yerlerde işsizlik oranı 3,3 puanlık azalışla % 14,2, kırsal yerlerde ise 1,9 puanlık azalışla % 7,6 olmuştur.
 
İşsizlik tüm Dünyada etkili olmaya devam etmektedir. Mayıs 2010 OECD Ekonomik Görünüm (Economic Outlook) raporunda OECD ülkelerinde işsizlik oranı ayına göre Nisan ayınıza göre yüzde 0,1 oranında düşüş ile 8,6 olmuştur.
 
Euro Bölgesinde işsizlik oranı yüzde 10 olmuştur. Nisan ayı verilerine göre Türkiye yüzde 12  ile İspanya ( 19,7), Slovakya ( 14,8), İrlanda^dan ( 12,9)  sonra en fazla işsizliğin yaşandığı ülke olmuştur.
 
Gelişmiş ülkelerde son açıklanan bazı veriler ise şöyle Mayıs 2010’da Kanada’da işsizlik oranı yüzde 8,1 olmuştur. Amerika’da ise Mayıs ayında yüzde 0,2 düşüş olmuş ve işsizlik oranı yüzde 9,7 olmuştur. İşsizliğin en düşük olduğu ülkeler ise Kore yüzde  3,7, ve yüzde 4,1 ile Hollanda olmuştur.
 

Yıllar
Tarım Dışı İstihdam
 
İnşaat Sektörü
İnşaat Sektörü/Tarım Dışı İstihdam
2005
15.553.000
1.171.000
 7,53%
2006
15.241.000
1.189.000
 7,80%
2007
15.588.000
1.224.000
 7,85%
2008
15.959.000
1.125.000
  7,00 %
2009
16.307.000
1.213.000
  7,43 %
Nisan  2009
15.743.000
1.205.000
 7,65 %
Nisan  2010
16.882.000
1.418.000
  8,39 %

Kaynak: TUİK hane halkı işgücü istatistikleri,
 
İnşaat Sektörü İstihdam Endeksleri
 
İnşaat Sektöründe İstihdam % 4,3  azalmıştır.
 
Üç Aylık İnşaat Sektörü İstihdam Endeksi 2010 yılı I. döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre % 4,3 azalmıştır.
 
Bina İnşaatı Sektörü İstihdam Endeksi % 5,4 azalarak 73,4’ten 69,4’e, Bina Dışı İnşaat Sektörü İstihdam Endeksi % 2,9 azalarak 101,9’dan 99,0’a düşmüştür. 
 
 

Yıl
İnşaat Tipleri Sınıflaması (CC)
      Bir önceki yıl aynı döneme göre değişim oranı (%)
I.
II.
III.
IV.
Yıllık
Dönem
Dönem
Dönem
Dönem
Ortalama
 
 
 
 
 
 
 
2006
Toplam
13,8
17,4
17,0
12,7
15,3
 
Bina
13,4
18,4
18,8
12,2
15,7
 
Bina dışı
14,6
15,6
13,8
13,6
14,4
2007
Toplam
6,9
-0,6
-1,8
-1,8
0,4
 
Bina
6,5
-1,5
-3,1
-1,5
-0,2
 
Bina dışı
7,8
0,9
0,5
-2,4
1,4
2008
Toplam
-3,1
-2,3
-7,0
-8,3
-5,2
 
Bina
-4,1
-5,1
-12,2
-16,9
-9,7
 
Bina dışı
-1,1
2,9
2,0
7,2
2,8
2009
Toplam
-19,3
-23,4
-18,6
-15,9
-19,3
 
Bina
-29,4
-32,0
-26,4
-21,3
-27,5
 
Bina dışı
-0,8
-9,1
-7,0
-8,3
-6,5
2010
Toplam
-4,3
 
 
 
 
 
Bina
-5,4
 
 
 
 
 
Bina dışı
-2,9
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
İnşaat Sektöründe Çalışılan Saat % 4,3 azalmıştır.
 
Üç Aylık İnşaat Sektöründe Çalışılan Saat Endeksi 2010 yılı I. döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre % 4,3 azalmıştır.
 
Bina İnşaatı Sektörü Çalışılan Saat Endeksi % 4,7 azalarak 72,3’ten 68,9’a, Bina Dışı İnşaat Sektörü Çalışılan Saat Endeksi % 3,8 azalarak 102,7’den 98,8’e düşmüştür. 
İnşaat Sektöründe Brüt Ücret-Maaş % 6,1 artmıştır.
 
Üç Aylık İnşaat Sektöründe Brüt Ücret-Maaş Endeksi 2010 yılı I. döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre % 6,1 artmıştır.
 
İnşaat Sektörü Ciro Ve Üretim Endeksleri
 
Üç Aylık İnşaat Sektörü Ciro Endeksi 2010 yılı I. döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre % 19,0 azalmıştır.
Bina İnşaatı Sektörü Ciro Endeksi %13,2 azalarak 89,0’dan 77,3’e, Bina Dışı İnşaat Sektörü Ciro Endeksi %28,8 azalarak 85,1’den 60,6’ya düşmüştür. 
 
Üç Aylık İnşaat Sektörü Üretim Endeksi 2010 yılı I. döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre % 5,6 artmıştır.
Bina İnşaatı Sektörü Üretim Endeksi % 16,8 artarak 73,4’ten 85,8’e, Bina Dışı İnşaat Sektörü Üretim Endeksi % 29,0 azalarak 124,1’den 88,1’e düşmüştür.
 
İş Kazaları
 
ILO verilerine göre gelişmekte olan ülkelerin iş kazası ve meslek hastalıkları sonucu meydana gelen ekonomik kayıplarının Gayrı Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH)’larının yaklaşık %4’ü kadar olduğu tahmin edilmektedir.
 
Sosyal Güvenlik Kurumu verilerine göre 2008 yılında 72,963 kişi iş kazası geçirmişti. İş kazaları sonucu ölen kişilerin sayısı 866 olmuştur. İnşaat sektöründe 5.574 iş kazasının 297’s, ölümle sonuçlanmıştır.
 
İnşaat sektörü iş kazalarının en sık rastlandığı sektörlerin balında gelmektedir. Sorunu bertaraf etmenin en önemli yolu ise mesleki eğitimdir.
 
 

Yıllar
İş Kazaları
İş Kazaları Sonucu Ölüm Sayısı
İnşaat Sektörü İş Kazaları
İnşaat Sektörü İş Kazaları Sonucu Ölüm Sayısı
2004
83.830
843
8.106
236
2005
73.923
1.096
6.480
290
2006
79.027
1.601
7.143
397
2007
80.602
1.044
7.615
359
2008
72.963
866
5.574
297

Kaynak: Sosyal Güvenlik Kurumu
 
 
KONUT SEKTÖRÜNDE GELİŞMELER
 
 
 
İnşaat sektörünün en önemli kollarından birisi konuttur.  Tüm dünyada küresel krizden olumsuz etkilen konut sektörü ülkemizde de daralma sürecine girmiştir.
 
2010 yılının ilk üç ayında bir önceki yılın ilk üç ayına göre belediyeler tarafından Yapı Ruhsatı verilen yapıların yüzölçümünde % 10,3, bina sayısında % 16,5, değerinde % 5,1,daire sayısında %1 oranında düşüş olmuştur.
 
2009 yılının ilk üç ayında Yapı Ruhsatına göre konut bina sayısı 22.151 iken, 2010 yılının ilk üç ayında konut bina sayısı % 12,4 düşerek 19.399 olmuş; konut yüzölçümleri ise 2009 yılının   ilk   üç   ayında 20.273.963 m2   iken % 4,0 düşerek 2010 yılının ilk üç ayında 19.454.042m2 olarak gerçekleşmiştir.
 
2010 yılının ilk üç ayında bir önceki yılın ilk üç ayına göre belediyeler tarafından Yapı Kullanma İzin Belgesi verilen yapıların yüzölçümünde % 38,3, bina sayısında % 46,1,değerinde % 36,3,daire sayısında %33,9 oranında düşüş olmuştur.
 
2009 yılının ilk üç ayında Yapı Kullanma İzin Belgesine göre 20.514 olan konut bina sayısı 2010 yılının ilk üç ayında % 45,6 düşerek 11.159 olmuş; konut yüzölçümleri ise 2009 yılının ilk üç ayında 17.016.329 m2 iken % 34,7 düşerek 2010 yılının ilk üç ayında 11.114.359 m2 olarak gerçekleşmiştir.
 
  
Yapı Ruhsatı Verileri

 
Bina Sayısı
Yüzölçümü
(m²)
Değer
(TL)
Daire sayısı
2004
 75 495
 69 719 611
24 108 198 467
 330 446
2005
114 254
 106 424 587
40 529 421 744
546 618
2006
114 204
122 909 886
56 195 862 967
600 387
2007
105 865
124 132 360
61 709 610 627
581 696
2008
95 193
103 846 233
59 006 449 177
503 565
2009
90 719
98 919 202
53 429 909 679
510 241
2009 Aynı Döneme Göre Değişim
-4,7
-4,7
-9,5
1,3
2010
22.897
26 058 055
14 787 217 482
134 269
Bir Önceki Döneme Göre Değişim
-16,5
-10,3
-5,1
-1,0

 
Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu
 
 
 Yapı Kullanma İzin Belgesi
 

 
Bina Sayısı
Yüzölçümü
(m²)
Değer
(TL)
Daire sayısı
2004
 40 792
 31 028 172
10 306 575 645
 164 994
2005
64 126
50 324 600
18 445 263 149
249 816
2006
73 383
57 207 320
25 050 689 452
295 389
2007
67 913
63 150 147
30 296 766 701
325 330
2008
76 069
70 957 036
39 002 256 405
357 286
2009
78 729
79 879 852
41 721 170 477
400 073
2009 Aynı öneme Göre Değişim
3,5
12,6
7,0
12,0
2010
13 632
15 556 561
8 508 179 109
74 084
Bir önceki döneme göre değişim
-46,1
-38,3
-36,3
        -33,9

 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu
 

Konut Satış İstatistikleri

 

 
 
Dönem IV.2008
Dönem I.2009
Dönem II.2009
Dönem III.2009
Dönem
IV
Dönem
I. 2010
Değişim
-15,38
17,67
78,89
-42,53
3,86
-26,13
Konut Satış Sayısı
92516
108861
194743
111913
116229
 
85.587

 
 
2010 yılı birinci döneminde 85.587 konut satış sonucu el değiştirmiştir. Bu kapsamda konut satışlarında 2009 yılı birinci dönemine göre yüzde 26,13 oranında düşüş olmuştur. 2010 yılı ilk döneminde bir önceki döneme göre ise yüzde 21,13 oranında düşüş olmuştur.
 
Bir önceki yılın aynı dönemine göre3 bölgede artış olurken diğer 23 bölgede düşüş gerçekleşmiştir.
 
 
 
BÜTÇE VE YATIRIMLAR
 
Bütçe Ve Vergi Gelirleri

Yıllar
Vergi Gelirleri / Bin TL
2005
119.627.000
2006
137.480.292
2007
158.152.898
2008
168.109.000
2009
172.416.575
2010 Ocak –Haziran
73.083.000
 

 Kaynak: Maliye Bakanlığı, Bütçe Gerçekleşmeleri Raporu  
 
2009 yılı Ocak-Haziran döneminde bütçe gelirleri 101 milyar 626 milyon TL iken 2010 yılının aynı döneminde yüzde 19,1 oranında artarak 121 milyar 65 milyon TL olarak gerçekleşmiştir.
 
2010 yılı Ocak-Haziran dönemi vergi gelirleri tahsilâtı  geçen yılının aynı dönemine göre yüzde 24,7 oranında artarak 98 milyar 622 milyon TL olmuştur.
 
Merkezi yönetim bütçesi Ocak-Haziran 2009 döneminde 23 milyar 205 milyon TL açık vermiş iken 2010 yılının aynı döneminde yüzde 33,5 oranında azalışla 15 milyar 429 milyon TL açık vermiştir.
 
Merkezi Yönetim Bütçesi Gelişmeleri
 
Merkezi yönetim bütçesi Ocak-Haziran 2009 döneminde 23 milyar 205 milyon TL açık vermiş iken 2010 yılının aynı döneminde yüzde 33,5 oranında azalışla 15 milyar 429 milyon TL açık vermiştir.
 
Ocak-Haziran 2009 döneminde 4 milyar 38 milyon TL faiz daha fazla verilmişken, 2010 yılının
aynı döneminde yüzde 200,4 oranında artışla 12 milyar 129 milyon TL faiz dışı fazla verilmiştir. 2009 yılı Ocak-Haziran döneminde 124 milyar 831 milyon TL olarak gerçekle??en bütçe giderleri, 2010 yılının aynı döneminde yüzde 9,3 oranında artış göstererek 136 milyar 494 milyon TL olmuştur.
 
2010 yılı Ocak-Haziran döneminde 5 milyar 462 milyon TL sermaye gideri gerçekleştirilmiş 1 milyar 401 milyon TL ise sermaye transferi yapılmıştır.
 

Yıllar
Başlangıç  Ödenek
Gerçekleşmeler
Sermaye Giderleri Bütçe Payı
2005
10.070.000.000
9.805.000.000
5,4
2006
12.451.901.000
12.097.000.000
6,5
2007
12.103.930.000
13.003.980.000
6,4
2008
11.775.030.000
18.516.000.000
7,7
2009**
14.838.999.000
           19.847.283.000
 
6,3
2010 Ocak-Haziran
            18.924.425.000
 
5.462.000.000
5,3

 Kaynak: Devlet Planlama Teşkilatı ve Maliye Bakanlığı
 
 2011-2012 yılları yatırımların bütçe içindeki payı
 

Yıllar
Başlangıç Ödenek
Yatırımların Bütçe İçindeki Payı
2011**
18.158.528.000
6,1
2012
20.021.625.000
6,4

 
 
 
 
 
 
 
*Merkezi Yönetim Bütçesi, Merkezi Yönetim Bütçesi kapsamındaki yatırımlar, kamulaştırma hariç Sermaye G i d e r l e r i n i ve yatırım programı ile iIişkilendirilen kamu yatırımı niteliğindeki Sermaye Transferlerini kapsamaktadır
** Tasarı
 
Sektörler İtibariyle Yatırım Kalemlerinin Dağılımı
 
Sön dönemde ulaştırma politikalarındaki atılımlar nedeniyle bütçeden yatırımlara önemli pay ayrılmıştır.
 
Diğer taraftan sulama yatırımlarından öncelikli projelere yeterli kaynak tahsis edilmesine karar verilmiştir. DSİ Genel Müdürlüğünün yatırım programında yer alan Büyük Su İşi projelerinden; tümüyle bitirilecek, kredili yürütülen, depolaması tamamlanmış veya depolamasız, tümüyle ihaleli ilerlemiş sulama projeleri, öncelikli projeler olarak değerlendirilmesi politikaları hedeflenmiştir. Bu çerçevede son dönemde tarım yatırımlarına ayrılan pay artmış, diğer taraftan Tarım projelerinin tamamlanma süresi kısalmıştır.
 
Tarım Sektörü Yatırımları
 

Yıllar
 
Proje Sayısı
 
Ayrılan Ödenek
Toplam Yatırımlardan Ayrılan Pay
Tamamlanma
Süresi/yıl
2005
 
343
 
1.355.271
 
8,38
 
22,02
 
2006
 
292
 
1.336.525
 
7,63
 
15,26
 
2007
 
293
 
1.508.710
 
8,83
 
17,40
 
2008
289
1.468.741
8,57
20,7
2009
282
2.771.148
12,8
12,3
2010
277
3.666.606
13,1
12,1

 
 Enerji Sektörü Yatırımları
 

Yıl
Proje Sayısı
Ayrılan Ödenek
Toplam Yatırımlardan Ayrılan Pay
2005
97
2.725.552
16,80
8,9
2006
104
2.489.125
14,20
8,1
2007
95
2.545.885
14,90
8,8
2008
101
2.408.570
14,00
8,8
2009
116
2.815.149
13,00
7,9
2010
127
3.376.100
 
12,10
6,8

 
Ulaştırma Sektörü Yatırımları
 

Yıl
Proje Sayısı
Ayrılan Ödenek
Toplam Yatırımlardan Ayrılan Pay
Tamamlanma Süresi/Yıl
2005
368
5 025 603
31,00
7,9
2006
336
5 395 253
30,70
6,9
2007
371
3 890 509
22,70
9,4
2008
368
3 911 817
22,80
9,3
2009
364
5 091 326
23,60
8,6
2010
373
7.744.744
 
27,8
6,3

Kaynak: Devlet Planlama Teşkilatı, Yatırım Programı Raporu
 
 
 
Sınırlı kaynakların yanı sıra bütçenin üzerindeki faiz yükü ve sosyal güvenlik ödemeleri nedeni kamu yatırımlarına yeterli pay ayrılamamaktadır.
 
Yatırım Kalemlerine ilişkin bazı veriler şöyle:
 
2009 Gerçekleşme tahminlerine göre sermaye giderlerinin bütçeden aldığı pay yüzde 7,4 oldu.
 
2010 yılında sermaye giderlerinin bütçeden aldığı payın yüzde 6,6
2011 yıllında 6,1,
2012 yılında ise 6,4 
 
olacağı tahmin edilmektedir. 
 
Ancak bütçemizin yatırıma kaynak aktarılması konusunda sınırlı bir hareket kabiliyetine sahip olduğu da göz ardı edilmemesi gereken bir ülke gerçeğidir. 2009 yılında ulaşılan bütçe açığı ise sektörü bu anlamda daha karamsar olmaya yöneltmektedir. Hükümetimizin yatırımları ve istihdamı temel ve hedef alan kamu özel sektör işbirliği projelerini hayata geçirmesi önem arz etmektedir.
 
2005-2009 YILLARI ARASINDA GERÇEKLEŞEN GENEL EKONOMİK VERİLER
 
  • Kurulan Kapanan Şirketler :
 
Şirket, kooperatif ve ticaret ünvanlı işyerlerinin bir önceki yıl aynı dönemine göre değişimi 
 

Yıllar
Kurulan
Kapanan
İnşaat Kurulan
İnşaat Kapanan
2005
48.657
17.556
6.576
1
2006
52.523
23.342
7.999
1.464
2007
48.673
23.595
8.124
1.408
2008
46.401
37.343
7.035
1.246
2009
44.050
32.419
6.003
1.354

 
Kapasite kullanım oranlarındaki düşüşler bir taraftan işletmelerin kapanmasına neden olmakta, diğer taraftan yeni işletmelerin kurulmasını engellemektedir.
2009 yılında 6.003 inşaat firması kurulmuş olup, 1.354 inşaat firması kapanmıştır.
 
 
Tüketici Güven Endeksi
Dönem
Tüketici Güven Endeksi          
Bir önceki yıla göre değişim
 
 
 
2005
99.45
2006
92,04
2007
93,89
2008
69,90
2009
 
78,79
2010 Haziran
 
88.04
 
                                                    Kaynak: TUİK
 
 
 Dış Ticaret İstatistikleri

 
İhracat/dolar
İthalat/dolar
Karşılama Oranı(%)
2005
73.122.000
116.048.000
63,0
2006
85 534 676
139 576 174
61,3
2007
107 271 750
170 062 715
63,1
2008
131 974 788
201 960 160
 
65,3
2009-
 102.164.809
140 775 457
 
72,6
2010 Ocak -Haziran
54 822 246
 
83 323 539
 
65,8

Kaynak: TÜİK Dış Ticaret İstatistikleri Nisan Ayı Bülteni
 
YURT DIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ
 
Yurt dışı müteahhitlik hizmetleri sektörünün son dönemdeki performansı her yıl belirlenen hedeflerin üzerinde gerçekleşmiştir.
 
1972’den 2010’a kadar 81 ülkede yaklaşık 161 milyar dolar değerinde 5000’den fazla proje üstlenmiştir.
Bu dönem içerisinde gelişip olgunlaşan sektör ödemeler dengesi, istihdam, ihracat, teknoloji transferi ve dışa açılma süreci konularında ülke ekonomisine doğrudan ve dolaylı olarak birçok katkı sağlamaktadır. 
 
Türk yurt dışı müteahhitlik hizmetleri sektörünün son dönemdeki performansı her yıl belirlenen hedeflerin üzerinde gerçekleşmiştir. Son dönemde, üstlenilen proje bedeli
 
 ORTALAMA PROJE BEDELİ TABLOSU 
 

Yıllar
Proje Sayısı
Ülke Sayısı
Top. Proje Bedeli ($)
Ort. Proje Bedeli ($)
2003
281
32
4.033.578.667  
14.354.372
2004
400
37
8.002.765.573
20.006.913
2005
380
28
10.307.895.087
27.126.039
2006
451
28
17.981.008.505
39.869.198
2007
354
34
19.495.475.023
55.071.963
2008
562
38
23.685.231.376
42.144.539
2009
337
38
 20.004.927.583
59.361.802

 
 

Ülkelere Göre Dağılım (2003-2009)
Ülkeler
2003-2009
Pay (%)
Rusya
19.652.941.470
18,2
Libya
14.376.957.701
13,4
Türkmenistan
10.713.983.972
10,0
Kazakistan
7.411.824.413
6,9
BAE
6.358.700.586
6,1
Irak
6.195.762.871
6,0
Katar
6.114.811.463
5,7
Cezayir
5.002.952.681
4,6
S.Arabistan
4.952.645.379
4,5
3.075.537.232
2,8
Afganistan
2.676.655.369
2,6
Diğer Ülkeler
17.084.580.261
15,9
Toplam              
102.057.877.783 Dolar

 
 
 
 
 
           
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
2008’in ikinci yarısında başlayan küresel ekonomik kriz sonucunda emtia fiyatlarının düşmesi nedeniyle yurtdışı müteahhitlik sektörümüzün pazar ülkelerinin gelirlerinde azalma meydana gelmiştir. Bunun doğal bir sonucu olarak, birçok önemli yatırımlarını ötelemiş, bu durum uluslararası ihaleye çıkan projelerin sayısında bir azalmaya neden olmuştur.
 
Yaşanan bu gelişmelerin sonucu olarak, müteahhitlik sektörümüzün yurt dışında üstlendiği işlerin hacmi uzun yıllardan sonra bir miktar gerileyerek 2009 yılında 20 milyar dolar olmuştur.
 
Son 3 yıllık performansa bakıldığında yurt dışı müteahhitlik hizmetlerinin ortalama 20 milyar dolar iş üstlendiği görülmektedir. Önümüzdeki birkaç yılda yurt dışında 30 milyar, 2015 yılında da 50 milyar dolar hedef belirlenmiştir. ( Kaynak: İNşaat SANayii Dergisi, Sayı 117, Devlet Bakanı Zafer Çağlayan )
 
 
© İNTES, 2009 Tüm haklar saklıdır. Kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir. Powered By